25 maio 2022

LETRILLA LIGERA PARA UN DÍA DE PRIMAVERA

 

Ilustración de Lee White



¡¡Pulsa en la ilustración y escucha la letrilla!!




Dedicada a la biblioteca,

pegada a mí desde hace cuatro años.

Julia V. F.-



Me encargan altas esferas

de este centro en que trabajo

que escriba un texto cuidado

para cubrir con esmero

un espacio destacado

de la Xuncos, la revista

que ya echábamos de menos,

pues ya lleva un par de años

callada, pues la ha callado

un virus harto molesto

que ha conseguido a un tiempo

cerrar de alumnos y profes

las bocas con tapabocas

y abrir las aulas al viento,

a la lluvia y a los truenos.

Y este señalado hecho

ha permitido, no miento,

que andar por estos pasillos

sea igual que pasear

en las fiestas de tu pueblo,

entre tómbolas y puestos,

cada uno con su cantar,

sin orden y sin concierto,

cada uno con su lección,

cada libro, su maestro.


Y el encargo no era otro

que hablar de la biblioteca,

noble, elevado lugar,

que acoge a sus visitantes

entre tan insignes letras,

que viste de inteligencia

nuestras desnudas cabezas.


Y ese objetivo sublime

de cubrir con la cultura

la necedad de la gente

es lo que básicamente

busca este espacio ideal.

Y complementa la clase

del sufrido profesor

que por hacerla mejor

también se deja arropar

por este lugar sin par

convertido en corazón

de nuestro centro en cuestión.


_¿Y dónde está el corazón

del que con esmero hablas?

_Pues en el piso de abajo.

De arriba fue trasladada,

mas no para degradarla,

sino para aprovechar

zonas del centro cerradas

y darle así el mejor uso

si antes nadie se lo daba.

Apréndete, pues, el dato:

arriba tocan y cantan,

abajo leen y charlan,

y los más listos, trabajan.


_¿Y como buen corazón

se divide en varias partes,

tiene su circulación

y regularmente late?

_¡Por supuesto, cómo no!


Tiene tres zonas muy claras:

Biblioteca principal

Parnasillo y la Terraza.


La que llamo principal

tiene variados estantes:

de narrativa, de cómic,

de teatro, poesía,

idiomas, lectura fácil,

todas las ciencias, las artes,

también tenemos revistas,

los juegos cooperativos

y nuestra filosofía,

que resiste con paciencia

a leyes educativas.

¿Que te gusta el reciclaje?

¿Feminista hasta la médula?

¿Que te va eso de cuidarte?

¡No tienes más que pasarte

por la biblio principal

para poder encontrar

aquello que más se adapte

a tu forma de pensar!


¿El Parnasillo? ¡El mejor!

pues es morada de musas,

y entre sus viejos estantes

guardan con amor de madres

las ordenadas criaturas,

alfabéticos infantes,

que esconden entre sus hojas

las más variadas lecturas.

Gustan estas dulces diosas

de decorar su morada,

por eso acogen con mimo

esa exposición pensada

para honrar alguna fecha,

o a mujeres destacadas;

y esa artística muestra

de arte muy sustancial;

y las creaciones de ciencias,

tecnología o las lenguas.

¡Pues ahora, atento lector,

presta atención a esta historia!

Cuando se cansan, ven pelis,

yo no sé cómo ni dónde,

pero cuenta la leyenda

que cuando el centro se cierra

nueve musas en pijama

proyectan en la pantalla

la película que quieran,

se sientan en los sillones

y a la mañana siguiente

señoras de la limpieza

recogen las palomitas

que dejaron en las mesas.

_¿Lo sabías tú?

_¡Ay, yo ni idea!


Pero vamos a lo nuestro,

que casi no me acordaba,

que nos falta aún otra zona,

la Terraza se llamaba.

Un helecho gigantesco

preside la nueva estancia;

mesas de jardín permiten

de ajedrez largas jugadas;

y un banquito de madera

genera charlas muy largas,

un parchís o un tres en raya;

mesas grandes para grupos

completan esta terraza,

que se goza en primavera,

pero en invierno te escapas.

Para pandemias es maja,

pero para el día a día

me quedo dentro del aula.

¡Mas no se asuste la gente,

que aún nos queda mejorar

con cierres, con más calor,

con luces, un portalón

y quizás la abran al patio,

pero de esto no hay certeza,

pues el dinero se aleja

y los sueños sueños son.


Pero bueno, a lo que vamos,

¿decías si es corazón

y si tenía sus partes?

¡Pues te he dado la razón!

¿Y preguntabas también

si este sistema sin par

posee circulación?

Pues lo puedes comprobar:

aquí las obras se llevan

se vuelven a retornar,

y otra persona lo mismo,

la de aquí, de más allá,

y venga a prestar las obras,

y de nuevo a renovar.


_ ¿Y se oyen de este corazón

los latidos regulares

o es solo una ficción

que imaginarse no cabe?

_Ah, escéptico lector,

¿no te he dado muestras ya

de la vida que palpita

tras estas blancas paredes?

¡Esto está lleno de gente!

Alumnado que se forma,

profesorado que aprende,

lecturas obligatorias,

horas de ler” diferentes,

actividades de todo,

exposiciones en serie,

charlas de muchos colores,

arden los ordenadores,

arte que llena paredes,

también la música ambiente,

y libros que solo crecen

y que nos hacen medrar...

Saber que ocupa lugar,

y el lugar es solo este,

y no me preguntes cuál,

¡tienes que saberlo tú!

¿No la oyes palpitar?

¡Esta es nuestra @biblioxún!

20 maio 2022

Sesión de portas abiertas á Biblioxún para explicar funcións, recursos, actividades, etc.

Este venres veu alumnado do CEIP A Xunqueira I a ver as nosas instalacións. Gustoulles moito a biblioteca e quedaron con ganas de estrenala o ano que ven! 😍







18 maio 2022

A publicidade na materia de Francés

Como se intercalou o tema eixo deste ano na biblioteca, PUBLICIDADE E COMUNICACIÓN, na materia de Francés? 

A profesora Carlota contouno desta maneira:

1º ESO:

"Maison du monde, soyez fous, soyez vous!":

Esta actividade pensouse para introducir o vocabulario das cores. O alumnado tivo que buscar as cores que aparecían na publicidade e logo atopar a súa tradución en francés na pizarra ou co traductor nos ordenadores.


"Poisson d'avril":

O "Poisson d'avril", como o "Pesce d'aprile" ou o "April Fool's Day", pódese traducir como o día das bromas de abril ou o día dos inocentes de abril, e é un día, o 1 de abril, adicado ás bromas. Celébrase en Polonia, Francia, Finlandia, Austria, Australia, Alemania, Italia, Bélgica, Reino Unido, e por tradición británica tamén en Menorca, Galicia, etc. 

O traballo na aula, relacionado con esta celebración, consistíu en proxectar dúas publicidades, neste caso de Lego e Pringles, con productos inventados, ao xeito da imaxe que segue:




A partir destas publicidades, o alumnado creou novos obxectos de clase cunhas funcións diferentes.


2º ESO:

"Mixité des métiers","Mix´sPics":

Aproveitouse a publicidade de televisión para falar das profesións e da paridade no traballo.

"Comme une fille": 

No Día da muller e a partir do seguinte vídeo (https://youtu.be/Fu_FyaIGhyQ) fixeron unha comparativa sobre que é ser como un rapaz e que é ser como unha rapaza.

"Piso alquilado no centro de París":

A partir da seguinte ligazón (ikea.fr) o alumnado buscou, cun presuposto, amoblar o piso alquilado no centro de París (aloueravendre.fr).

"A moda, a roupa":

O alumnado escolleu a páxina que prefería (sempre acabada en .fr) e por parellas falaron dunha tendencia de moda deste verán. 

"O concepto de venda":

Traballouse con dúas publicidades de máquinas de lavar e o seu concepto de venda.

"Modelos moleculares e redes cristalinas", exposición de Física e Química no Parnasillo

Alumnado de 3º de ESO, na materia de Física e Química, na clase da profesora Raquel, creou estes modelos moleculares e de redes cristalinas, que foron expostos no noso Parnasillo: 







17 maio 2022

LETRAS GALEGAS 2021: FLORENCIO DELGADO GURRIARÁN

Na BIBLIOXÚN celebramos tamén o DÍA DAS LETRAS GALEGAS, este ano adicado ao escritor valdeorrés FLORENCIO DELGADO GURRIARÁN. 

  • Mercamos algunha das súas OBRAS de poesía, ademais dun par de biografías para que aprendas máis sobre el. 
  • O noso expositor central recolle OBRAS EN GALEGO en varios campos do saber: obras de ficción en todos os xéneros, matemáticas, ciencias naturais, anatomía, ecoloxía, historia, mitoloxía, etnografía, música, cómic, xogos...  
  • A mesiña central recolle, resumida en dez partes, a vida do autor homenaxeado, ademais dunha unidade didáctica que pode empregar o profesorado. 























10 maio 2022

PHOTOCALL FEMINISTA "PONTE NO SEU LUGAR"

Como sempre hai que celebrar o Día da Muller, desde a materia de Técnicas e guiados poca profesora Blanca de Debuxo, o alumnado de 2º de Bacharelato creou este magnífico photocall feminista para que todos poidamos facer unha foto e mandar unha mensaxe ao mundo POÑÉNDONOS NO SEU LUGAR!!


"¡SOMOS FUERZA!"

"LA IGUALDAD NO ES UNA OPCIÓN, ES UN DERECHO"

"¿Y SI JUNTAMOS AZUL Y ROSA?"

"WE CAN DO IT, RAPAZADA!"








09 maio 2022

KAMISHIBAI NO OBRADOIRO DE TEATRO (LINGUA FRANCESA)

Alumnado de 1º de ESO, na materia de libre configuración "Obradoiro de teatro", que imparte a profesora Carlota, aproveitou que na biblioteca temos un Kamishibai e fixo uns traballos estupendos!! 

Todos eles foron expostos no Parnasillo! 

E tamén hai un vídeo, para que vexades o tipo de actividade que xenera: a práctica da lingua francesa está asegurada!











01 maio 2022

AUTOR DO MES DE MAIO: JOHN KENNEDY TOOLE

 

O AUTOR DO MES

MAIO

JOHN KENNEDY TOOLE

(Nova Orleans, Luisiana, 1937 – Biloxi, Mississippi, 1969)

 

         Este autor, coñecido sobre todo por unha das novelas que máis ten feito rir aos seus lectores, é un dos casos máis patéticos da historia da literatura. Foi militar e profesor. Non casou. Suicidouse aos trinta e un anos sen ter a satisfacción de ver publicada a súa obra. A obstinación da súa nai conseguiu once anos despois o que os editores lle negaran.

         A súa creación literaria redúcese a dúas novelas bastante diferentes: The Neon Bible (A Biblia de neón) e A Confederacy of Dunces (Unha conxura de parvos).

   

      The Neon Bible foi escrita, segundo os seus biógrafos, cando o autor tiña dezaseis anos, cousa difícil de crer vendo a súa madurez. De ser certo, atopámonos ante un caso de notable precocidade.

         Trátase dunha novela de formación ambientada nun lugar innominado do sur estadounidense entre os anos trinta e corenta, polo que ten de fondo o panorama da crise posterior a 1929 e da II Guerra Mundial. Está narrada como unha retrospección do narrador protagonista, David, cando foxe da súa casa tras enterrar a súa nai e asasinar, nun acto que se podería considerar de loucura transitoria, ao pastor protestante da súa localidade. A súa memoria evoca personaxes, anécdotas e circunstancias variadas, deixando patente que pertence a un rapaz sensible con quen a vida non é demasiado xenerosa.

         Entre os personaxes que máis inflúen nel atópanse a tía Mae, os seus pais e unha moza, Jo Lynne. A primeira, antiga cantante de clubs nocturnos, transtorna o vivir provinciano, caracterizado, en gran medida, polo fanatismo, a intransixencia e a hipocrisía, cando vai vivir coa súa familia. A crise provoca o paro do pai, as dificultades económicas conseguintes e o deterioro das relacións familiares, o cal conduce a un episodio de violencia machista que altera para sempre a convivencia matrimonial; de feito, o pai alistarase voluntariamente para participar na II Guerra Mundial e atopará a morte en Italia mentres que a nai, vítima de sentimentos contradictorios que van da culpabilidade ao abandono, perde a razón. A relación amorosa con Jo Lynne, unha fermosa forasteira, queda truncada cando ela ten que marchar e non desexa saber máis nada del, que soñaba, de xeito pouco realista, con convertela na súa dona. Cando a situación é máis delicada, a tía Mae decide abandonar o fogar e seguir os pasos do seu amante, Clyde, quen a engaiola coa posibilidade de triunfar de novo no mundo da canción.

         Kennedy Toole amósase como un moralista que critica os prexuízos e a hipocrisía da sociedade en que vive o protagonista, así como a esaxerada influencia da relixión na vida da xente. Os representantes do mundo relixioso enténdeno en gran medida como un negocio e non dubidan á hora de intervir na vida social e familiar dos seus veciños. Tamén se deixa patente o racismo da sociedade provinciana do Sur, que critica os matrimonios interraciais -de soldados que regresan en compaña das súas parellas orientais- ou a xenerosidade dalgunhas mulleres brancas cos afroamericanos.

         Na obra son abundantes os símbolos. O propio título fai alusión a un deles, que representa a vontade de omnipresencia social das institucións relixiosas, así como o seu carácter "empresarial". Tamén son notorios o tren de xoguete cada vez máis enferruxado, a plantación de piñeiros do pai nunha terra case estéril, a casa deteriorada...

         Por último, cabe sinalar a relación que é posible atopar entre esta obra e L'étranger, a obra existencialista de Albert Camus, pola reacción irracional do protagonista, aínda que se trata de creacións moi diferentes. De feito, David acaba viaxando cara ao Oeste en busca dunha nova existencia.

   

      A Confederacy of Dunces é unha novela, en varios aspectos, oposta á anterior. Máis ampla, está narrada en terceira persoa, aínda que se inclúen fragmentos en que o protagonista, Ignatius Reilly, relata ou reflexiona; sitúase nun lugar concreto, Nova Orleans, nos anos sesenta; abrangue unha temporalidade menor, seguindo a orde cronolóxica dos acontecementos; posúe un ton humorístico, aínda que no fondo talvez é razoable ver unha profunda amargura.

         Nela relátanse as aventuras de Ignatius, un mozo de trinta anos extraordinariamente peculiar. Pode recibir moitos cualificativos, case todos negativos e, a pesar diso, ser visto con simpatía ou conmiseración. Egoísta, caradura, aproveitado, irresponsable, caprichoso, sucio, despectivo, hipercrítico, contradictorio, culto, intelixente, iluso, incapaz de someterse a unha norma, crea o caos nos lugares por onde pasa.

         Menosprezado por case todos polo seu aspecto e a súa conduta, é un rebelde ante a típica sociedade americana, a cuxa mentalidade burguesa e materialista opón unha vaga ideoloxía medieval (o seu libro de cabeceira é a A consolación pola filosofía, de Boecio, autor de fins do Imperio Romano moi influínte nos séculos posteriores). Resulta evidente que moitas das súas opinións son palabrería pura, porque a súa conduta demostra todo o contrario. De feito, na súa maneira de comportarse amosa que as súas aldraxes e frases homófobas ou xenófobas, ateigadas de prexuízos, son basicamente desafogos dun individuo aloucado, disconforme coa sociedade en que vive e talvez, no fondo, consigo mesmo, a pesar de que procura verse con todos os méritos posibles.

         Ten algo de "quijotesco" e algo de personaxe de banda deseñada, como Rompetechos ou alguén similar: empéñase en ver e facer o que desexa contra vento e marea, de xeito que sempre sae malparado, pero nunca perde a moral.

         O autor rodéao dunha serie de personaxes pouco menos disparatados e caprichosos ca el, nunha especie de técnica diseminativo-recolectiva. A súa nai, Irene Reilly, que o converteu nun neno grande e mimado, é un deles. Aconsellada e dirixida pola súa amiga, a casamenteira e entremetida Santa Battaglia, parece disposta a enviar ao seu fillo a un manicomio e casar co señor Robichaux, vello bondadoso, pero obsesionado con ver unha ameaza comunista en todas partes. O sobriño da Battaglia, o policía Mancuso, sería ideal para ser representado polo desaparecido e añorado Peter Sellers. Os membros da empresa de pantalóns Levy non lle van á zaga: o dono totalmente desinteresado do negocio, agás ao final, cando lle ve as orellas ao lobo; a súa dona, resentida, que tenta aplicar os coñecementos adquiridos nun cursiño de psicanálise sobre a infeliz señorita Trixie, a quen condena a seguir en activo cando a pobre, perdida a cabeza, tan só desexa a xubilación e un agasallo de Nadal; o señor González, modelo de fidelidade, que non se decata da bomba de reloxería que introduce no seu despacho cando contrata a Ignatius. Igualmente asombrosos e delirantes son os personaxes relacionados co local de Roberta E. (Lana) Lee -repárese no nome-, entre os cales destacan Jones -un aframericano que iguala en vagancia e sentido crítico ao protagonista, sen caer nas súas ilusións-, a inxenua Darlene -que soña con facer un número erótico co seu loro... A estes poden sumarse varios máis que representan distintos aspectos da sociedade de Nova Orleans, coas súas peculiares maneiras de manifestarse, sempre amosados cun expresionismo non demasiado cruel. Por medio deles critícanse múltiples aspectos da sociedade estadounidense contemporánea: o racismo, a mentalidade burguesa, os procedementos empresariais, os hábitos alimentarios, a actitude da policía, o mcCarthysmo, a liberación sexual de todo tipo...

         A diferenza de The Neon Bible, trátase dunha comedia, cun final feliz para case todos. A fuxida de Ignatius en compaña da súa antiga noiva, a extravagante e xenerosa Myrna Minkoff, antes de que vaian na súa busca para ingresalo nunha institución psiquiátrica, parecería anunciar unha continuación das súas aventuras en Nova York, que a morte do autor fixo imposible.

         Esta orixinal novela pode incluírse dentro de distintos subxéneros pois é á vez humorística, satírica, rexionalista e "de espazo". O seu título está extraído dun texto, tomado con humor, de Jonathan Swift -o creador de As aventuras de Gulliver-, no cal se di: "Cando no mundo aparece un xenio auténtico, pode ser identificado por este sinal: todos os parvos se conxuran contra el". O propio Kennedy Toole introduce frases brillantes no diálogo dos seus personaxes; por exemplo, este, cargado de ambigüidade, que talvez no fondo revele o pensamento esencial do preguiceiro Ignatius como prolongación, neste caso, de si mesmo: "Esforzarse é loitar contra o absurdo".

         Estamos, pois, ante un autor incomprendido a quen lle concederon o Premio Pulitzer postumamente. Retomou a tradición humorística que se adoita remontar a autores como Petronio, Cervantes, Rabelais ou Fielding. Na nosa terra, Castelao, Cunqueiro ou Eduardo Mendoza poden representar, de formas moi disímiles, esa tradición. Ao mesmo tempo, pode relacionarse co movemento posmodernista, que, con frecuencia, fuxiu da seriedade e, entre os recursos humorísticos, utilizou as relacións intertextuais; como fai o noso autor, en especial no episodio referido ao número de Darlene, no cal resoan situacións, frases e nomes de dous clásicos estadounidenses, Gone With the Wind e A Streetcar Named Desire. Por outra parte, no enfrontamento habitual entre Ignatius e a súa nai, paréceme ver unha versión distorsionada e caricaturesca da discusión entre Zooey e a súa nai na obra de Salinger.

         Como despedida, quédame lembrar aos interesados neste autor brillante e malogrado que na nosa biblioteca se poden atopar exemplares das traducións ao castelán das obras comentadas.